Xe máy là phương tiện gắn với việc đi làm, đưa đón con và kiếm sống của nhiều gia đình. Vì xe cần dùng ngay còn tiền thì chưa đủ, không ít người chọn vay để mua. Vay mua xe không khó, nhưng nếu không tìm hiểu kỹ, bạn có thể gặp những chi phí và ràng buộc mà lúc đầu mình không để ý. Dưới đây là những kinh nghiệm thực tế giúp bạn chủ động hơn.
Trước hết, hãy xác định đúng nhu cầu
Trước khi nghĩ đến chuyện vay, hãy tự trả lời mấy câu hỏi đơn giản:
- Bạn mua xe để đi làm, kinh doanh nhỏ hay chỉ để tiện đi lại?
- Bạn cần xe mới hay một chiếc xe đã qua sử dụng vẫn đáp ứng được?
- Bạn có thể tự chuẩn bị một phần tiền không, để phần phải vay nhỏ hơn?
Nhiều người chọn xe theo cảm xúc, rồi mới tính chuyện trả nợ. Cách an toàn hơn là làm ngược lại: nhìn vào khả năng chi trả hằng tháng trước, sau đó mới chọn loại xe phù hợp. Chiếc xe tốt là chiếc xe bạn dùng được lâu mà không phải lo trả nợ mỗi kỳ.
Tính khả năng trả nợ từ thu nhập thật của bạn
Đây là bước quan trọng nhất. Hãy ngồi xuống liệt kê các khoản thu ổn định mỗi tháng, rồi trừ đi chi phí sinh hoạt, tiền học của con, các khoản nợ đang có và khoản dự phòng. Phần còn lại mới là số bạn có thể dành để trả nợ xe.
Một vài lưu ý:
- Thu nhập theo mùa vụ hoặc theo chuyến cần được tính thận trọng, đừng lấy tháng cao nhất làm chuẩn.
- Ngoài tiền trả nợ, xe còn phát sinh chi phí xăng, bảo dưỡng, bảo hiểm và giấy tờ. Hãy cộng cả những khoản này vào.
- Nên để dư một khoản đệm. Chỉ cần một tháng thu nhập giảm hoặc có việc đột xuất, nếu không có đệm, việc trả nợ sẽ rất căng.
Nếu phần tiền trả nợ chiếm gần hết thu nhập còn lại, đó là dấu hiệu bạn nên chọn xe rẻ hơn, hoặc dành thêm thời gian tích lũy trước khi vay.
Nhìn vào tổng chi phí, đừng chỉ nhìn số tiền trả mỗi kỳ
Khoản trả mỗi kỳ thấp nghe rất dễ chịu, nhưng nó không cho biết bạn tốn bao nhiêu trong cả quá trình vay. Hãy yêu cầu bên tư vấn nói rõ:
- Lãi được tính theo cách nào và trên số dư nào. Cách tính ảnh hưởng đến tổng tiền phải trả. Bạn có thể xem thêm bài trả đều hay dư nợ giảm dần để hiểu sự khác nhau, hoặc tự nhập số của mình vào công cụ tính lãi vay để so sánh ba cách tính trên cùng một khoản vay.
- Các loại phí đi kèm: phí hồ sơ, phí bảo hiểm (nếu có), phí khi trả nợ trước hạn, phí khi trả chậm.
- Tổng số tiền bạn phải trả khi kết thúc hợp đồng.
Đừng ngại hỏi lại nhiều lần. Một đơn vị minh bạch sẽ vui lòng giải thích đến khi bạn hiểu rõ.
Đọc kỹ hợp đồng và các điều khoản về xe
Khi vay mua xe, hợp đồng thường có thêm những điều khoản liên quan đến chiếc xe. Hãy chú ý:
- Giấy tờ xe: ai giữ bản gốc giấy đăng ký xe trong thời gian vay, và khi nào được trả lại.
- Quyền xử lý xe: trong trường hợp trả nợ chậm kéo dài, bên cho vay có quyền gì với chiếc xe.
- Việc bán, cho thuê, cầm cố xe trong thời gian đang vay có được phép không.
- Bảo hiểm: có bắt buộc kèm bảo hiểm nào không, chi phí và quyền lợi ra sao.
- Trả nợ trước hạn: điều kiện và chi phí nếu có.
Nếu có điều khoản nào khó hiểu, hãy nhờ giải thích bằng lời và yêu cầu chỉ rõ trong văn bản. Đừng ký khi chưa hiểu, kể cả khi bạn đang rất cần xe.
Chuẩn bị giấy tờ để tư vấn thuận lợi
Thông thường bạn sẽ cần giấy tờ tùy thân, giấy tờ cho thấy nơi ở và nguồn thu. Với người đi làm hưởng lương, đó có thể là xác nhận từ nơi làm việc. Với người buôn bán hoặc lao động tự do, đó có thể là thông tin về hoạt động kinh doanh hoặc lịch sử thu nhập. Danh sách cụ thể phụ thuộc vào từng trường hợp, nên chuyên viên sẽ hướng dẫn chi tiết khi tư vấn. Bạn có thể xem thêm bài chuẩn bị hồ sơ vay sao cho nhanh.
Giấy tờ càng rõ ràng và khớp nhau thì việc trao đổi càng gọn, bạn cũng đỡ phải đi lại nhiều lần.
Những sai lầm thường gặp
Chọn xe vượt khả năng. Vì được chia nhỏ để trả nên chiếc xe đắt tiền trông có vẻ vừa túi, nhưng gánh nặng kéo dài lâu hơn bạn nghĩ.
Chỉ so sánh khoản trả mỗi kỳ. Hai khoản vay có số tiền mỗi kỳ giống nhau vẫn có thể có tổng chi phí khác nhau.
Bỏ qua phí phát sinh. Phí trả chậm, phí trả trước hạn, phí bảo hiểm đi kèm thường là những chỗ người vay hay bỏ sót.
Tin vào lời hứa miệng. Mọi điều kiện quan trọng cần có trong văn bản. Lời hứa miệng không có giá trị khi xảy ra tranh chấp.
Đóng tiền trước cho người lạ. Một đơn vị đàng hoàng không bắt bạn chuyển tiền cho cá nhân để "giữ hồ sơ". Gặp trường hợp này, hãy dừng lại.
Bắt đầu từ đâu?
Nếu bạn đang cân nhắc, hãy xem trang vay mua xe để biết nhóm khoản vay này phù hợp với ai. Khi đã sẵn sàng trao đổi, bạn có thể để lại thông tin để chuyên viên gọi lại, hoặc gọi, nhắn Zalo 0913081986 trong khung giờ 8h–21h mỗi ngày.
Câu hỏi thường gặp
Tôi có phải có sẵn một phần tiền mới vay mua xe được không?
Điều này phụ thuộc vào từng đơn vị cho vay và từng trường hợp. Hãy hỏi trực tiếp chuyên viên khi được tư vấn.
Thu nhập tự do, không có hợp đồng lao động thì có tư vấn được không?
Bạn vẫn có thể đăng ký tư vấn. Hãy chuẩn bị thông tin hoặc giấy tờ cho thấy nguồn thu của mình, chuyên viên sẽ hướng dẫn cụ thể.
Có nên vay mua xe đã qua sử dụng không?
Có thể, nhưng bạn nên kiểm tra kỹ tình trạng xe và giấy tờ. Hãy hỏi rõ điều kiện áp dụng với xe đã qua sử dụng trước khi quyết định.
Tôi muốn trả nợ trước hạn thì sao?
Mỗi hợp đồng có quy định riêng về trả nợ trước hạn, có nơi có phí, có nơi không. Bạn hãy hỏi và yêu cầu ghi rõ trong hợp đồng. Các câu hỏi khác có thể xem tại trang câu hỏi thường gặp.